335 รวมเข้าชม

]

กองคลังและทรัพย์สิน

 318 รวมเข้าชม

]ระหว่างวันที่ 12-13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565

สำนักงานประกันคุณภาพ

 794 รวมเข้าชม

]

ASEAN Studies Centre

 642 รวมเข้าชม

]

การประชุมสุดยอดผู้นำความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก (Asia-Pacific Economic Cooperation) หรือ APEC 2022 ที่ไทยเป็นเจ้าภาพจัดขึ้น ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ตลอด 2 วันที่ผ่านมา (18-19 พฤศจิกายน) ปิดฉากลงอย่างสมบูรณ์ ท่ามกลางความคาดหวังจากผลสำเร็จต่างๆ โดยเฉพาะด้านความร่วมมือทางเศรษฐกิจ การค้าและการลงทุน

การประชุมครั้งนี้ถือเป็นการประชุมแบบพบหน้ากันครั้งแรกระหว่างผู้นำเขตเศรษฐกิจ APEC ในรอบ 4 ปี ซึ่งนอกจากจะเป็นเวทีหารือระหว่างผู้นำและผู้แทนจาก 21 สมาชิกเขตเศรษฐกิจ ยังเป็นพื้นที่สำหรับการหารือระดับทวิภาคีของไทยและประเทศต่างๆ ไปจนถึงการจัดประชุมฉุกเฉินในประเด็นระดับโลก อย่างการยิงขีปนาวุธข้ามทวีป (ICBM) ของเกาหลีเหนือที่เกิดขึ้น

โดยบรรดาผู้นำ APEC ยังมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับแขกพิเศษที่เข้าร่วมการประชุมคือ ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศส และเจ้าชายมูฮัมมัด บิน ซัลมาน บิน อับดุลอะซีซ อาล ซะอูด มกุฎราชกุมารและนายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย

ซึ่งนอกจากการประชุมเวทีหลัก ยังมีเวทีคู่ขนานของผู้นำภาคธุรกิจ APEC (APEC CEO Summit) และการหารือระหว่างผู้นำ APEC กับสภาที่ปรึกษาทางธุรกิจ APEC ในขณะที่นายกรัฐมนตรียังได้ร่วมรับฟังมุมมองของกลุ่มผู้แทนเยาวชน APEC จาก APEC Voices of the Future 2022 ด้วย

และนี่คือความสำเร็จและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการประชุมผู้นำ APEC 2022 ในครั้งนี้ ซึ่งถือเป็นเวทีประชุมที่สำคัญและเป็นอีกโอกาสของคนไทยทั้งประเทศ

ปฏิญญาผู้นำ APEC 2022

ผลลัพธ์จากการประชุมที่ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม กล่าวในการแถลงภายหลังการประชุม เรียกได้ว่าเป็นความสำเร็จและความภูมิใจ ภายหลังการทำงานอย่างหนักของทุกฝ่ายตลอดทั้งปีที่ผ่านมา คือการที่ผู้นำทุกเขตเศรษฐกิจสามารถบรรลุฉันทามติ รับรอง ‘ปฏิญญาผู้นำเขตเศรษฐกิจ APEC 2022’

การประกาศปฏิญญาผู้นำ APEC ฉบับนี้ ยังถือเป็นการสะท้อนผลสำเร็จของการเป็นเจ้าภาพ APEC ของไทย ที่ขับเคลื่อนให้ APEC สามารถเดินหน้าทำงานได้ ท่ามกลางสถานการณ์ความท้าทายที่หนักหน่วงในปัจจุบัน

เนื้อหาสำคัญในปฏิญญาผู้นำ APEC 2022 นั้นระบุถึงหลายประเด็น เช่น การดำเนินการเพื่อบรรลุวิสัยทัศน์ปุตราจายา 2040 (APEC Putrajaya Vision 2040) ผ่านแผนปฏิบัติการ Aotearoa ซึ่งมุ่งเน้นการบรรลุประชาคมเอเชีย-แปซิฟิกที่เปิดกว้าง มีพลวัต ยืดหยุ่น และสงบสุขภายในปี 2040 เพื่อความรุ่งเรืองของประชาคม APEC

ขณะเดียวกัน ในประเด็นระดับโลกอย่างสถานการณ์สงครามยูเครนนั้น เนื้อหาในปฏิญญาผู้นำระบุว่า ที่ประชุมผู้นำ APEC ได้เน้นย้ำถึงจุดยืน เช่นเดียวกับที่แสดงในเวทีประชุมระหว่างประเทศอื่นๆ รวมถึงการประชุมคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ และการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ ซึ่งมีมติแสดงความเสียใจอย่างรุนแรงที่สุดต่อการรุกรานยูเครนของรัสเซีย และเรียกร้องให้รัสเซียถอนกำลังทหารออกจากดินแดนของยูเครนอย่างสมบูรณ์และไม่มีเงื่อนไข

โดยสมาชิกเขตเศรษฐกิจ APEC ส่วนใหญ่มีท่าทีประณามการทำสงครามในยูเครน และเน้นย้ำถึงผลกระทบที่ก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานต่อมนุษย์และเศรษฐกิจโลก ตลอดจนขัดขวางการเติบโตทางเศรษฐกิจ เพิ่มภาวะเงินเฟ้อ ขัดขวางห่วงโซ่อุปทาน ทำให้ความไม่มั่นคงด้านพลังงานและอาหารสูงขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงด้านเสถียรภาพทางการเงิน

ขณะที่ผู้นำ APEC เห็นพ้องว่า มีมุมมองอื่นๆ ตลอดจนการประเมินทั้งสถานการณ์และมาตรการคว่ำบาตรที่แตกต่างกัน และตระหนักดีว่า APEC ไม่ใช่เวทีสำหรับแก้ไขปัญหาด้านความมั่นคง แต่ยอมรับว่าประเด็นปัญหาด้านความมั่นคงอาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อเศรษฐกิจโลก

นอกจากนี้ผู้นำ APEC ยังมุ่งมั่นที่จะสนับสนุนและเสริมสร้างระบบการค้าพหุภาคีที่อิงตามกฎระเบียบ โดยมีองค์การการค้าโลก (WTO) เป็นแกนหลัก และจะร่วมมือกับ WTO เพื่อสนับสนุนการปฏิรูปที่จำเป็นต่อไป เพื่อปรับปรุงการทำงานทั้งหมด และเพื่อให้มั่นใจว่า WTO สามารถจัดการกับความท้าทายทางการค้าโลกที่มีอยู่และที่กำลังเกิดขึ้นได้ดียิ่งขึ้น

ส่วนในประเด็นการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลกหลังโควิด ผู้นำ APEC เห็นพ้องว่าสิ่งสำคัญอันดับแรก คือการขับเคลื่อนการปฏิรูปโครงสร้างที่มุ่งเน้นการเติบโต โดยมีการออกแบบที่ครอบคลุม ยั่งยืน และเป็นมิตรกับนวัตกรรม ซึ่งรวมถึงการส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยสำหรับธุรกิจทุกประเภท โดยเฉพาะธุรกิจขนาดเล็ก ขนาดกลางและขนาดย่อม (MSMEs) และธุรกิจสตาร์ทอัพ ตลอดจนร่วมมือกันปรับปรุงโอกาสสำหรับธุรกิจเหล่านี้ เพื่อให้มีความสามารถในการแข่งขัน มีความเชี่ยวชาญ สร้างสรรค์นวัตกรรม และขยายไปสู่ตลาดต่างประเทศได้

ทั้งนี้ การประกาศปฏิญญาผู้นำ APEC ดังกล่าว ยังสะท้อนถึงการทำงานอย่างใกล้ชิดของสมาชิก APEC และยังเป็นการวางรากฐานเพื่อให้  APEC มีทิศทางการทำงานด้านความยั่งยืนอย่างเป็นระบบ

เป้าหมายกรุงเทพฯ ว่าด้วยเศรษฐกิจ BCG

หนึ่งในประเด็นที่เป็นที่พูดถึงของการประชุม APEC 2022 คือการผลักดัน ‘เป้าหมายกรุงเทพฯ (Bangkok Goals) ว่าด้วยเศรษฐกิจ BCG (Bio-Circular-Green Economy หรือเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว)’ ซึ่งบรรดาผู้นำ APEC ให้การสนับสนุนและรวมอยู่ในปฏิญญาผู้นำที่ประกาศออกมา โดยถือเป็นการประกาศถึงความสำเร็จของแนวคิดเศรษฐกิจ BCG ที่ไทยพยายามผลักดัน และเป็นเสมือนเครื่องยนต์ขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน อีกทั้งยังเป็นการยืนยันถึงผลลัพธ์ตามหัวข้อหลักของการประชุม 3 ข้อ คือ ‘Open. Connect. Balance.’ หรือ ‘เปิดกว้างสร้างสัมพันธ์ เชื่อมโยงกัน สู่สมดุล’

เป้าหมายกรุงเทพฯ ว่าด้วย BCG นั้นเป็นกรอบการทำงานที่ครอบคลุมเพื่อต่อยอดวัตถุประสงค์ด้านความยั่งยืนของ APEC โดยที่ประชุมยืนยันจะพัฒนาเป้าหมายกรุงเทพฯ ด้วยความชัดเจน ตอบสนอง และครอบคลุม โดยสร้างจากความมุ่งมั่นและแนวทางการทำงานที่มีอยู่ ตลอดจนการพิจารณาแรงบันดาลใจใหม่ๆ

ทั้งนี้ ถ้อยแถลงของ พล.อ. ประยุทธ์ ในการกล่าวสุนทรพจน์เปิดการประชุม ยังเน้นย้ำถึงความจำเป็นของแนวคิดเศรษฐกิจแบบ BCG ท่ามกลางสถานการณ์และความท้าทายที่เกิดขึ้นทั่วโลก ซึ่งซ้ำเติมผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคม โดยประกาศอย่างหนักแน่นว่า “เราไม่สามารถใช้ชีวิตแบบเดิมได้อีกต่อไป พวกเราต้องปรับมุมมองและเปลี่ยนวิถีการใช้ชีวิตและการทำธุรกิจ”

ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม

สำหรับหัวข้อ ‘Open. Connect. Balance.’ นั้นถือเป็น 3 ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมสำหรับการเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุคของการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและการพัฒนาที่ยั่งยืนตามที่ไทยตั้งเป้า โดยมีรายละเอียดและผลที่ได้ดังนี้

1. Open – เปิดกว้างสร้างสัมพันธ์

APEC ได้สานต่อการหารือเรื่องเขตการค้าเสรีเอเชีย-แปซิฟิก (FTAAP) โดยมีผลงานที่เป็นรูปธรรมคือการจัดทำแผนงานต่อเนื่องเพื่อเพิ่มขีดความสามารถของสมาชิก และเตรียมความพร้อมในการรับมือกับประเด็นการค้าการลงทุนใหม่ๆ

2. Connect – เชื่อมโยงกัน

APEC ได้ฟื้นฟูการเดินทางข้ามแดนระหว่างกันอย่างปลอดภัยและไร้รอยต่อ เพื่อสร้างความพร้อมรับมือวิกฤตใหม่ในอนาคต

3. Balance – สู่สมดุล

ผู้นำ APEC ทุกคนได้ร่วมกันรับรอง ‘เป้าหมายกรุงเทพฯ ว่าด้วยเศรษฐกิจ BCG’ เพื่อวางรากฐานในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกอย่างครอบคลุม ยั่งยืน และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งเน้นเป้าหมายหลัก 4 ข้อ ได้แก่

การจัดการกับปัญหาสภาพภูมิอากาศ
การค้าและการลงทุนที่ยั่งยืน
การบริหารจัดการทรัพยากรยั่งยืน
การลดและจัดการของเสียอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้รัฐบาลไทยยังได้เปิดตัวเว็บไซต์ www.bangkokgoals.apec.org เพื่อรวบรวมแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศและข้อริเริ่มของสมาชิก APEC ให้เป็นฐานข้อมูลสำหรับผู้สนใจสืบค้น ศึกษา และประยุกต์ใช้ต่อไปด้วย

สหรัฐฯ รับภารกิจ สานต่อเป้าหมายกรุงเทพฯ

อย่างไรก็ตาม หลังจากนี้จะเป็นสหรัฐฯ ที่รับไม้ต่อในฐานะเจ้าภาพการประชุม APEC 2023 โดยไทยพร้อมให้ความร่วมมือกับสหรัฐฯ เพื่อขับเคลื่อนงานของ APEC ต่อไปอย่างไร้รอยต่อ และแสดงความมั่นใจว่าประเด็นด้านความยั่งยืนและครอบคลุม ซึ่งระบุในเป้าหมายกรุงเทพฯ ที่ได้ร่วมกันวางรากฐานไว้เป็นอย่างดีนั้นจะได้รับการสานต่อในปีหน้า ภายใต้หัวข้อหลักในการเป็นเจ้าภาพ APEC ของสหรัฐฯ และเชื่อมั่นว่าภายใต้การนำของสหรัฐฯ APEC จะได้รับการส่งเสริมเป็นอย่างดี

ที่มา: วิโรจน์ เลิศจิตต์ธรรม The Standard

ASEAN Studies Centre

 476 รวมเข้าชม

]

*แหล่งที่มา : https://online.pubhtml5.com/wqul/ibrd/

**ดาวน์โหลดเป็น PDF

กองกลาง สำนักงานอธิการบดี

 437 รวมเข้าชม

]

ASEAN Studies Centre

 352 รวมเข้าชม

]

การยอมรับพลังงานนิวเคลียร์เกิดขึ้นหลังจากก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ถูกใช้เพื่อผลิตไฟฟ้าในเอเชียมีราคาพุ่งสูงขึ้น เนื่องจากรัสเซียรุกรานยูเครนจนเกิดความสับสนอลหม่านในตลาดต่างๆ โดยหลายประเทศตัดสินใจไม่ซื้อพลังงานจากรัสเซีย ซึ่งเป็นผู้ส่งออกพลังงานเชื้อเพลิงรายใหญ่ ซึ่งคาดว่าจะทำให้พลังงานเชื้อเพลิงมีปริมาณน้อยลง และราคาก็ยิ่งจะไต่ระดับสูงขึ้นในอนาคต

ในปี 2563 โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทั่วโลกคิดเป็นสัดส่วนราว 10% ของไฟฟ้าทั้งหมดในโลก โดยมีเพียง 15 ประเทศที่ร่วมกันผลิตพลังงานนิวเคลียร์โลกได้มากกว่า 91% ซึ่งสหรัฐฯนั้นเป็นประเทศอันดับ 1 คิดเป็นสัดส่วนเกือบ 31% รองลงมาคือ จีน ที่ผลิตพลังงานนิวเคลียร์ได้ที่ 13.5% และอันดับที่ 3 คือ ฝรั่งเศสที่ 13.3%

แต่เมื่อมองในมุมที่ว่า ประเทศใดพึ่งพาพลังงานนิวเคลียร์มากที่สุด ประเทศฝรั่งเศสนำโด่งมาเป็นที่ 1 ในสัดส่วนที่มากถึง 70.6% ตามมาด้วยประเทศสโลวะเกีย 53.1% และประเทศยูเครนที่ 51.2% ทั้งนี้ มีเพียงประเทศเกาหลีใต้ที่เป็นประเทศจากเอเชียติดอันดับที่ 13 พึ่งพาพลังงานนิวเคลียร์ที่ 29.6%

แม้ว่าบางประเทศ เช่น เยอรมนี มีแผนที่จะค่อยๆ ยกเลิกการใช้พลังงานนิวเคลียร์ แต่ความต้องการใช้พลังงานไร้คาร์บอนอาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดการฟื้นคืนของ “พลังงานนิวเคลียร์” โดยขณะนี้รัฐบาลญี่ปุ่นและเกาหลีใต้กำลังยุตินโยบายต่อต้านนิวเคลียร์ ขณะที่ จีนและอินเดีย กำลังมุ่งสร้างเครื่องปฏิกรณ์มากขึ้น เพื่อหลีกเลี่ยงการขาดแคลนพลังงานในอนาคต และควบคุมการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ รวมถึงบรรดาประเทศกำลังพัฒนาทั่วทั้งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่อยู่ระหว่างการสำรวจเกี่ยวกับเทคโนโลยีนิวเคลียร์เช่นกัน

การยอมรับพลังงานนิวเคลียร์เกิดขึ้นหลังจากก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ถูกใช้เพื่อผลิตไฟฟ้าในเอเชียมีราคาพุ่งสูงขึ้น เนื่องจากรัสเซียรุกรานยูเครนจนเกิดความสับสนอลหม่านในตลาดต่างๆ โดยหลายประเทศตัดสินใจไม่ซื้อพลังงานจากรัสเซียซึ่งเป็นผู้ส่งออกพลังงานเชื้อเพลิงรายใหญ่ ซึ่งคาดว่าจะทำให้พลังงานเชื้อเพลิงมีปริมาณน้อยลง และราคาก็ยิ่งจะไต่ระดับสูงขึ้นในอนาคต

ด้วยเหตุนี้เองจึงทำให้พลังงานนิวเคลียร์ที่ทั้งเป็นพลังงานสะอาดและเชื่อถือได้ ยิ่งเป็นที่น่าสนใจสำหรับเหล่าผู้นำประเทศที่ต้องการควบคุมเงินเฟ้อ, บรรลุเป้าหมายการเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและลดการพึ่งพาผู้ค้าพลังงานจากต่างประเทศ

การกลับมาของพลังงานนิวเคลียร์ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง โดยมีแรงสนับสนุนจากหลายประเทศนับตั้งแต่อังกฤษไปจนถึงอียิปต์ แต่ที่น่าประหลาดใจคือ เป็นไปได้อย่างไรที่พลังงานนิวเคลียร์กำลังเป็นที่สนใจในหมู่ประเทศเอเชียเช่นเดียวกัน เนื่องจากเคยเกิดภัยพิบัติที่นำความเสียหายอย่างใหญ่หลวงมาสู่ญี่ปุ่นเมื่อกว่า 10 ปีก่อนมาแล้ว

ก่อนหน้านี้ อนาคตของพลังงานนิวเคลียร์ในเอเชียค่อนข้างจะสดใสจนกระทั่งเกิดแผ่นดินไหวและสึนามิพัดถล่มฝั่งตะวันออกของญี่ปุ่น สร้างความเสียหายอย่างหนักต่อโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ฟุกุชิมะไดอิจิ ในเดือนมีนาคม ปี 2554 โดยวิกฤติการณ์ครั้งนั้น ทำให้รัฐบาลของหลายประเทศเชื่อว่าพลังงานนิวเคลียร์นั้นมีความเสี่ยงมากกว่าจะสร้างประโยชน์ ขณะที่เยอรมนีและไต้หวันตัดสินใจขีดเส้นตายที่จะปิดโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ อีกทั้งค่าใช้ง่ายจำนวนมหาศาลในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าแห่งใหม่และความล่าช้าที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งล้วนถูกมองว่าเป็นอุปสรรคด้วย

เมื่อค่าใช้จ่ายด้านสาธารณูปโภคต่างๆ สูงขึ้น และหลายชาติต้องต่อสู้กับเงินเฟ้อด้านพลังงานเชื้อเพลิง ทำให้รัฐบาลของหลายประเทศหันกลับมาให้ความสำคัญกับพลังงานนิวเคลียร์อีกครั้ง เนื่องจากพลังงานนิวเคลียร์ใช้แร่ยูเรเนียมเพียงเล็กน้อย เพื่อดำเนินการผลิตไฟฟ้าได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งต่างจากโครงการพลังงานหมุนเวียนอื่นๆ อย่างลมและแสงอาทิตย์

เหตุผลข้างต้นนี้ เป็นสิ่งที่สนับสนุนให้ญี่ปุ่นพิจารณาที่จะพัฒนาและสร้างเครื่องปฏิกรณ์ยุคใหม่ ขณะเดียวกันก็จะเริ่มกลับมาใช้เครื่องปฏิกรณ์เก่าที่ปล่อยทิ้งไว้มานานอีกครั้งด้วย ท่ามกลางเสียงสนับสนุนจากประชาชนราว 58%

เช่นเดียวกันกับเกาหลีใต้ ในปีนี้ประชาชนได้ลงคะแนนเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ที่เป็นผู้สนับสนุนพลังงานนิวเคลียร์ โดยผู้นำเกาหลีใต้ต้องการพลังงานนิวเคลียร์ให้มีสัดส่วนราว 30% ของการผลิตพลังงานทั้งหมด พร้อมให้คำมั่นจะทำให้เกาหลีใต้กลายเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ด้านอุปกรณ์นิวเคลียร์และเทคโนโลยี รวมทั้งผนึกพลังงานนิวเคลียร์และพลังงานหมุนเวียนเข้าด้วยกันเพื่อผลักดันให้ก้าวไปสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน

“จีน” เป็นอีกประเทศหนึ่งที่กำลังเร่งมือจัดการกับโครงการพลังงานนิวเคลียร์และพลังงานน้ำ โดยจีนกำลังต่อสู้กับปัญหาคลื่นความร้อนครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์ ที่ทำให้เกิดการขาดแคลนพลังงานในหลายพื้นที่ของประเทศ ซึ่งขณะนี้จีนกำลังสร้างเครื่องปฏิกรณ์ขนาดใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของนิวเคลียร์ เพื่อตอบสนองความต้องการพลังงานที่ไม่เพียงพอ และลดการพึ่งพาพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังงานฟอสซิล

โดยข้อมูลจาก สมาคมนิวเคลียร์โลก (WNA) ระบุว่า ปัจจุบันจีนมีโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ที่มีกำลังการผลิต 24 กิกะวัตต์ ซึ่งอยู่ระหว่างการก่อสร้างและอีก 34 กิกะวัตต์อยู่ในแผน ซึ่งหากทั้งหมดนี้ก่อสร้างแล้วเสร็จและบรรลุผลก็จะทำให้จีนกลายเป็นผู้ผลิตพลังงานนิวเคลียร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก

ด้าน “อินเดีย” ก็กำลังจับจังหวะการขยายเข้าสู่พลังงานนิวเคลียร์เช่นกัน เนื่องจากผู้ผลิตไฟฟ้ารายใหญ่ที่สุดของอินเดียมุ่งที่จะสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ 2 แห่ง โดยปัจจุบันอินเดียสามารถผลิตไฟฟ้าราว 70% จากถ่านหินและอีกราว 3% จากนิวเคลียร์ แต่ผู้นำอินเดียตั้งเป้าที่จะผลิตไฟฟ้าจากพลังงานนิวเคลียร์ให้เกินกว่า 3 เท่าในอีก 10 ปีข้างหน้า

ไม่เพียงแต่ชาติเอเชียขนาดใหญ่ที่กลับมาให้ความสำคัญกับพลังงานนิวเคลียร์กันอย่างคึกคัก แม้กระทั่งประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เองก็หันกลับมามองพลังงานนิวเคลียร์ โดยฟิลิปปินส์กำลังศึกษาเกี่ยวกับโรงงานไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์เพื่อลดต้นทุนไฟฟ้า และปรับปรุงด้านการจัดหาพลังงานต่างๆ ให้ดีขึ้น ส่วนอินโดนีเซียวางแผนที่จะเริ่มดำเนินการโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์แห่งแรกของประเทศในปี 2588 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายของประเทศที่จะบรรลุ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี

ขณะที่ “สิงคโปร์” ระบุว่า นิวเคลียร์รุ่นหลังหรือเทคโนโลยีความร้อนใต้พิภพอาจจะมีสัดส่วนราว 10% ของสัดส่วนพลังงานของประเทศภายในปี 2593 ซึ่งนับเป็นการเปลี่ยนแปลงจากเมื่อ 10 ปีก่อน เมื่อสิงคโปร์ได้ตัดสินใจแล้วว่าเครื่องปฏิกรณ์แบบดั้งเดิมนั้นไม่เหมาะสมอีกต่อไป

อย่างไรก็ดี ไม่ใช่รัฐบาลของทุกประเทศจะเห็นด้วยกับการใช้พลังงานนิวเคลียร์ ยกตัวอย่าง ไต้หวันที่ยังไม่เปลี่ยนท่าทีที่จะยกเลิกพลังงานนิวเคลียร์ โดยวางแผนที่จะปิดเครื่องปฏิกรณ์ต่างๆ ภายในปี 2568 หรืออีกเพียงแค่ 3 ปีเท่านั้น แม้จะถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าการมุ่งจะใช้ ก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ LNG ให้ได้มากถึงครึ่งหนึ่งของความต้องการใช้พลังงานของประเทศภายในปี 2568 ซึ่งเพิ่มขึ้น 36% จากปี 2564 จะกลายเป็นจุดอ่อนของไต้หวันเมื่อต้องต่อกรกับจีนในอนาคต

ทั้งนี้ เพราะจีนอาจไม่ต้องใช้กำลังบังคับแต่อย่างใด เพียงแค่ปิดกั้นเส้นทางขนส่ง LNG ก็เพียงพอจะทำให้ไต้หวันเดือดร้อนแล้ว และชาติยุโรปก็แสดงให้เห็นว่าแม้กระทั่งเครื่องปฏิกรณ์ขนาดใหญ่ก็ไม่สามารถทำให้ไว้วางใจในเรื่องอุปทานไฟฟ้าได้ เช่น ฝรั่งเศสที่เป็นหนึ่งในผู้ผลิตพลังงานนิวเคลียร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกก็กำลังเผชิญกับค่าไฟฟ้าที่สูงเป็นประวัติการณ์อันเนื่องมาจากเครื่องปฏิกรณ์ต่างๆ เกิดขัดข้อง

นอกจากนี้ นักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมยังโต้เถียงว่า พลังงานนิวเคลียร์ยังคงผลิตคาร์บอนในปริมาณที่สูงเมื่อเทียบกับพลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม โดยพิจารณาจากส่วนอื่นๆ ของวงจรชีวิตของพลังงานนิวเคลียร์ เช่น เหมืองแร่ยูเรเนียม, การบดแร่ยูเรเนียมและที่เก็บของเสียต่างๆ เป็นต้น ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้พลังงานนิวเคลียร์ผลิตคาร์บอนได้เหมือนกับพลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิล

ขณะที่ โครงการนิวเคลียร์รุ่นใหม่ เช่น เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ SMRs ยังคงต้องใช้เวลาสำหรับการพัฒนาอีกนับสิบปีและยังไม่สามารถช่วยแก้ไขสถานการณ์การบีบคั้นด้านพลังงานในปัจจุบันได้ทันที แต่ก็มองเห็นความเคลื่อนไหวของรัฐบาลและบริษัทต่างๆ ที่พยายามส่งเสริมเทคโนโลยีดังกล่าวเพื่อหลีกเลี่ยงวิกฤติในอนาคต

ที่มา: ศิริอาภา คำจันทร์ ASEAN Specialist AEC Connect ธนาคารกรุงเทพ

ASEAN Studies Centre

 408 รวมเข้าชม

]

ASEAN Studies Centre